تیس کوپان
اونتاش گال پادشاه سرزمین ایلام ( نام قدیم سرزمین ایران ) در 1265 سال پیش از میلاد ØŒ دو Ùرزند داشت به نامهای تیس Ùˆ کوپان این دختر Ùˆ پسر Ú©Ù‡ دو قلو بودند همواره بر سر تواناییهای خویش جنگ Ùˆ ستیز داشتند .
پدر یک دوره مسابقات ورزشی بین این دو برگزار نمود . پس از آن مسابقه پادشاه اونتاش گال بر آن شد این کار را به Ø´Ú©Ù„ بسیار گسترده تری انجام دهد Ùˆ از این رو در همان Ù…ØÙ„ Ú©Ù‡ امروزه به نام تیس کوپان ( در نزدیکی بندر چابهار ) شهرت دارد مسابقات جهانی تیس کوپان را هر ساله برگزار Ù…ÛŒ نمود یعنی 291 سال پیش از مسابقات المپیک در یونان .
نکته مهم این است Ú©Ù‡ این مسابقات Û·Û±Ûµ سال یعنی تا پایان دودمان مادها در ایران ادامه یاÙت .
مسابقات تیس کوپان ( 1265 تا 550 پیش از میلاد Ù…Ø³ÛŒØ )
اونتاش گال پادشاه ایران Ú©Ù‡ در آن زمان ایلام نامیده Ù…ÛŒ شد Ùˆ Øکومتش از شهر نیمروز (در اÙغانستان کنونی ) بود تا رود دجله ØŒ پس از رسیدن به قدرت در سال 1265 پیش از میلاد دو کار بزرگ انجام داد اول آنکه شهری جدید به نام اونتاش بنا کرد Ùˆ در آن زیگورات برپا ساخت ØŒ دیگر آنکه مسابقات Ùˆ آوردهای ورزشی برگزار Ù…ÛŒ نمود Ú©Ù‡ ورزشکاران از خاور Ùˆ باختر جهان به تیس کوپان ( Ù…ØÙ„ÛŒ در نزدیکی چابهار کنونی ) Ù…ÛŒ آمدند تا آورد جانانه ایی را برگزار نمایند .
مسابقات تیس کوپان در سرزمین ایران باستان 291 سال پیش از مسابقات المپیک در یونان برگزار Ù…ÛŒ شد . Ùˆ البته نکته اساسی در اینجا این بود Ú©Ù‡ مسابقات تیس کوپان صرÙا ورزشی بود اما در بازیهای المپیک یک جشن مذهبی بود Ú©Ù‡ برای ادای اØترام به زئوس (پادشاه خدایان یونان) در صØÙ† مربوط به او برگزار میشد . Ùˆ شرکت کنندگان آن مسابقات همه اهل شهر آتن بودند Ùˆ Øتی در Øد کشور یونان هم نبود . اینجاست Ú©Ù‡ به سخن ارد بزرگ اندیشمند برجسته بیشتر Ù¾ÛŒ Ù…ÛŒ بریم Ú©Ù‡ : ایران زایشگاه تمدنهاست .
آوردهای تیس کوپان هر سال در Ùصل پاییز از پانزده مهر آغاز Ùˆ تا سوم آبان ماه ادامه Ù…ÛŒ یاÙت . باستانشناسان معتقدند پایان Ùصل تابستان Ùˆ کشاورزی باعث Ù…ÛŒ شد همه با خیالی آسوده در این مسابقات شرکت کنند این آوردها در نه دسته ØŒ در رشته های کشتی ( تنها برای مردان ) ØŒ تیر Ùˆ کمان (زنان Ùˆ مردان ) ØŒ شنا ( Ùقط مردان )ØŒ چوگان (مردان Ùˆ زنان ) Ùˆ شمشیربازی ( تعدادی از شمشیر های چوبی آن مسابقات امروزه از تپه باستانی تیس کوپان بدست آمده ØŒ شمشیر بازی هم برای زنان Ùˆ هم مردان بود است ) ØŒ وزنه برداری ( Ùقط برای مردان Ùˆ به شیوه ای خاص ) ØŒ دو ( زنان Ùˆ مردان ) ØŒ اسب دوانی ( مردان Ùˆ زنان ) Ùˆ پرتاب نیزه ( مردان Ùˆ زنان ) برگزار Ù…ÛŒ شد .
جوایز تنها به Ù†Ùرات نخست داده Ù…ÛŒ شد البته جوایز آن آوردها در نوع خود بی نظیر بوده است چرا Ú©Ù‡ به هر یک از قهرمانان صدÙÛŒ پر از مروارید اهدا Ù…ÛŒ گشت صد٠ها را از جزیره لاوان Ù…ÛŒ آوردند .
تیس کوپان را به این شکل هم می نویسند طیس کوپان